คำว่า “เจ” ในภาษาจีนมีความหมายในทางพุทธศาสนาฝ่ายมหายานว่า “อุโบสถ” คำว่า “กินเจ” ตามความหมายที่แท้จริง คือ การรับประทานอาหารก่อนเที่ยงวันดังเช่นที่ชาวพุทธในประเทศไทยถือ “อุโบสถศิล” หรือ “รักษาศิล 8” จะไม่รับประทานอาหารหลังจากเที่ยงวันไปแล้ว แต่เนื่องจากการถืออุโบสถศิล ของชาวพุทธฝ่ายมหายาน ไม่กินเนื้อสัตว์จึงนิยมเรียก “การไม่กินเนื้อสัตว์” ไปรวมกับคำว่า “กินเจ” ซึ่งเป็นการถือศิลไปด้วย ในปัจจุบันผู้ที่รับประทานอาหารทั้ง 3 มื้อ แต่ไม่กินเนื้อสัตว์ก็ยังคงเรียกกันว่า “กินเจ” ความหมายก็คือ “คนกินเจ” ไม่เพียงแต่ไม่กินเนื้อสัตว์ยังต้องดำรงตนอยู่ในศิลธรรมอันดี บริสุทธิ์ สะอาด งดงามทั้งกาย วาจา ใจ เป็นการถือศิลบำเพ็ญธรรมไปด้วยพร้อมกัน จึงจะเรียกว่า “กินเจที่แท้จริง”
ตัวอักษร “齋” คำนี้อ่านว่า “ไจ (เจ)” แปลว่า “ไม่มีของคาว” เขียนด้วยสีแดงบนพื้นสีเหลืองเสมอ ตัวอักษรเมื่อตัดแยกออกมาทีละส่วน ทุกๆ ส่วน ล้วนมีความหมายที่ชัดเจนอธิบายถึงเหตุและผลของการบำเพ็ญธรรม ด้วยการ “กินเจ” ไว้อย่างน่าอัศจรรย์
ความหมายของคำว่า “เจ”
- จุด “หนึ่ง” มโนทวาร คือ ประตูที่เปิดสู่ “อนุตตรภูมิ” อันเป็นเป้าหมายสูงสุดของผู้บำเพ็ญธรรม
- หนึ่งขีด ก้าวขึ้นสู่ เรือธรรมพาให้หลุดพ้น 3 ภพ ไม่เวียนว่าย
- “เข้าใจ” คือรู้แจ้งเห็นจริงใน “สัจธรรม” หมดสิ้นความทะยานอยาก สามารถก้าวพ้นโลกีย์วิสัย อันเต็มไปด้วยฝุ่นละอองกิเลส
- มีดซ้าย ตัดขาดอารมณ์ 7 อันได้แก่
4.1 ความปิติยินดี
4.2 ความโกรธ
4.3 ความเศร้าเสียใจ
4.4 ความกลัว
4.5 ความรักใคร่
4.6 ความเกรี้ยวกราดดุดัน
4.7 ความอาลัยอาวรณ์ยึดติดอยู่ - มีดขวา ขจัดตัณหาทั้ง 6 อันได้แก่
5.1 หลงทาง “ตา” มักมองในรูปสวย
5.2 หลงทาง “จมูก” ชื่นชมดมกลิ่นหอมหวลของเนื้อ
5.3 หลงทาง “กาย” มักมากในกาม จนไม่มีการบังคับควบคุม
5.4 หลงทาง “ลิ้น” ติดใจในการเสพของต้องห้าม เช่น เนื้อสัตว์ และ ผักฉุนทั้ง 5
5.5 หลงทาง “หู” ชอบฟังแต่ในเรื่องติฉินนินทาว่าร้ายก่อให้เกิดความเดือดร้อน
5.6 หลงทาง “ใจ” หลงใหลในโลกีย์สุข รักชอบติดอยู่ในทรัพย์สินเงินทอง จนขาดสติ ไม่ยอมสร้างบุญกุศล - หนึ่งขีด “ขึ้น” สวรรค์นรกมีทางไป 2 ทาง ให้รู้จักเลือกเดินในทางที่จะพาตัวเองให้สูงขึ้นไป
- หนึ่งขีด “ลง” พยายามหลีกหนีทางลง สู่นรก
8,9. แต่ละก้าว ๆ คือ ก้าวหน้าขึ้นไปตามลำดับขั้น - เล็กๆ (เสี่ยว) ในภาษาจีนเขียนคำว่า “ใจ” (ซิม) และ คำว่า “เล็ก” (เสี่ยว) รวมกัน
เครดิตข้อมูลจาก หนังสือประวัติกินเจ